Home » Gallery » Health » ေသြးတြင္းအဆီဓာတ္ မ်ားျခင္းအေၿကာင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ၿပလိုက္ပါတယ္…

ေသြးတြင္းအဆီဓာတ္ မ်ားျခင္းအေၿကာင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ၿပလိုက္ပါတယ္…

ေသြးတြင္းအဆီဓာတ္ မ်ားျခင္းအေၿကာင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ၿပလိုက္ပါတယ္…

<<< Unicode ဖွငျ့ဖတျရနျ >>>

မွနျမာနိုငျငံမှာ အဆီစားသုံးမှု မွငျ့တကျလာတာနဲ့အမြှ အဆီဓာတျတမြိုးဖွစျတဲ့ ကိုလကျစတော အကွောငျးသိဖို့ လိုလာပါတယျ။ ကိုလကျစတောဆိုတာ လူတိုငျးနီးပါး ကွားဖူးကွမယျ။ ကိုလကျစတော မြားရငျ မကောငျးတာလညျး သိကွတယျ။ ဒါပမေယျ့ မွနျမာလူမြိုးတှေ နေ့စဉျစားတဲ့အစားအသောကျလေ့လာကွညျ့ရငျ အဆီနဲ့ကငျးတာ မရှိပါ။ သူမြားနိုငျငံတှမှော စားတာထကျ သုံးဆလောကျပိုမြားလိမျ့တယျ။ ပိုဆိုးတာက သုံးတဲ့ဆီတှေ ဖွစိပါတယျ။ ဆိုငျတှမှော အမြားဆုံးသုံးတာက စားအုနျးဆီတှေ ဖွစျပါတယျ။ အဲလိုဆီတှကေ လူကို အကွီးအကယြိဒုက်ခပေးတယျ။ ဒါတငျမက ပွနျကွောျဆီတှကေ ကနြျးမာရေးအတှကျ မီးလောငျရာလပေငျ့ ပိုဆိုးလာစတေယျ။

ကိုလကျစတော(cholesterol)ဆိုတာ ဂရိစကားက လာတယျ။ chole ဆိုတာ သညျးခွရေညျ၊ stereos ဆိုတာ အခဲကိုပွောတာဖွစျပါတယျ။ အဝါရောငျအဆီခဲလေးတှကေို ပွောခငြျတာ။ အခွခေံ lanosterolအဆငျ့ ကနေ cholesterol အဖွစျပွောငျးဖို့ အဆငျ့(၁၉)ဆငျ့လောကျ ကြောျဖွတျရတယျ။ ကိုလကျစတောဆိုတာ လူ၊တိရိစ်ဆာနျ သကျရှိဆဲလျတိုငျး ထုတျနိုငျတယျ။ ဆဲလျနံရံမှာ ရှိတဲ့ အဆီလှှာက ရဓောတျကို ထိနျးသိမျးပေးတယျ။ သူ့ကွောငျ့ ဆဲလျပုံစံက ခိုငျမွဲနတေယျ။ တောျရုံနဲ့ ပုံမပကြျပါ။ အသားဟငျးတှခေကြျတဲ့အခါ ပုံမပကြျရှိနနေိုငျတာ ဆဲလျနံရံမှာပါတဲ့ ကိုလကျစတောအဆီလှှာရဲ့ ကြေးဇူးကွောငျ့ဖွစျတယျ။ အလားတူ အသားတှေ ခကြျပွုတျတဲ့အခါ ထှကျလာတာ ဒီအဆီတှပေဲ။ ဗကျတီးရီးယားနဲ့ အပငျတှမှော ဒီအလှှာမပါဝငျလို့ ပုံစံပွောငျးလဲလှယျတယျ။ ပကြျဆီးလှယျတယျ။

ကိုလကျစတောဆိုတာ သှေးကွောထဲမှာ လှညျ့လညျသှားနတေယျ။ အဲလိုသှားလာနိုငျဖို့ lipoprotein ပုံစံပွောငိးလဲရတယျ။ lipoprotein ဆိုတာ အတှငျးမှာ ကိုလကျစတောအဆီကို အပွငျက ပရိုတငျးလှှာဖုံးအုပျထားတဲ့ အခဲလေးတှကေိုခေါျတာ။ ဒါမှ သှေးကွောကနေ ဆဲလျတှထေဲ အလှယိတကူ ဝငျရောကျသှားလာနိုငျမှာပါ။lipoprotein တခုရဲ့ အရှယျအစားက အလှနျသေးငယျတယိ။ 10-1000 nm လောကျသာရှိတယျ။ဒါဟာ သှေးနီဥတလုံးရဲ့ ၁၀ ပုံ တပုံ ခနျ့သာရှိတဲ့သဘောပါ။

ကိုလကျစတောထဲမှာ LDL နဲ့ HDL ဆိုပွီး နှစျမြိုးရှိပါတယျ။ LDL(low-density lipoproteins )ဆိုတာ မကောငျးတဲ့ အဆီကိုပွောတာ။ ဒီအဆီမြားတာ ခန်ဓာကိုယျအတှကျ မကောငျးဘူး။ ကွာလာရငျ သှေးကွောထဲမှာ အနညျထိုငျတယျ။ နောကျဆုံး သှေးကွောပိတျမယျ၊ ဒါ့ကွောငျ့ မကောငျးတာ ဖွစျပါတယျ။ HDL(high-density lipoproteins) ဆိုတာကတော့ ကောငျးတဲ့အဆီ။ ဒီအဆီမြားရငျ ခန်ဓာကိုယျ အတှကျကောငျးတယျ။ ဘယျလိုကောငျးလဲဆိုတော့ သူက မလိုအပျတဲ့ အဆီပိုတှကေို အသညျးရောကျအောငျ ပို့ဆောငျတယျ။ အသညျးက အဆီကို ခြဖေကြျပစျမယျ။ ပိုလြှံတာတှကေို သညျးခွရေညျအဖွစျပွောငျးလဲလိုကျတယျ။ ဒါ့ကွောငျ့ HDL ကိုလကျစတော မြားရငျ ကောငျးတယျလို့ပွောတာပါ။ ကိုလကျစတောဆိုတာ အရှယျအစား(size)ကွီးတာနဲ့အမြှ သိပျသညျးဆ(density)နညျးလေ့ရှိတယျ။ ကောငျးတဲ့ကိုလကျစတော HDL က အရှယျအစားသေးပွီး မကောငိးတဲ့ကိုလကျစတော LDLက အရှယျသေးတယျ။ တကယျတော့ ကနြျးမာရေးအတှကျ ကိုလကျစတောနှစျခုလုံး အခြိုးညီဖို့ လိုအပျပါတယျ။

ကိုလကျစတော အကွောငျးပွောပွီး triglyceride အကွောငျးနညျးနညျးရှငျးပါရစေ။ နှစျခုလုံးက အဆီတော့ အဆီခညြျးပါပဲ။ဒါပမေယျ့ မတူပါ။ ကိုလကျစတောဆိုတာ သှေးကွောထဲမှာ လှညျ့ပတျသှားလာနတေဲ့ပုံစံကို ခေါျတာ။triglyceride ကတြော့ ခန်ဓာကိုယျထဲ သိမျးဆညျးထားတဲ့ အဆီပုံစံတမြိုးဖွစျတယျ။ သူကစှမျးအငျကို သိုလှောငျနိုငျတယျ။ ခန်ဓာကိုယျအတှကျ ပိုလြှံတဲ့အဆီမှနျသမြှကို triglyceride အနနေဲ့သိမျးဆညျးတယျ။ ဒါ့ကွောငျ့ ဗိုကျခေါကျထူ၊အဆီပိုစုသူအမြားစုမှာ triglycerideစစျကွညျ့ရငျ မြားနတော ဖွစျတယျ။

ဆရာဝနျလုပျသူတှကေို သှေးတှငျးကိုလကျစတောကို ဘာ့ကွောငျ့ ဂရုစိုကျကွပါသလဲ။ကိုလကျစတောမြားတာ ဘာဖွစျမှာမို့လဲ မေးကွတယျ။ သှေးတှငျးအဆီမြားလာသလို သှေးကွောထဲမှာ အနညျထိုငျတာမြိုး ရှိတယျ။ အဆီပိုတှကေ သှေးကွောက ပိတျတတျတယျ။ အထူးသဖွငျ့ နှလုံးသှေးကွောဆိုတာ အရမျးသေးတယျ။ ထိခိုကျလှယျတယျ။ နှလုံးမှာ သှေးကွော ပိတျရငျ ရုတျတရကျ နှလုံးအမောဖောကျတာမြိုး ဖွစျနိုငျပါတယျ။ အဲလိုဖွစျတာကို coronary artery disease (ischaemic heart disease)လို့ခေါျပါတယျ။

သှေးကွောထဲမှာကိုလကျစတောပမာဏ မွှငျ့တကျနပေမေယျ့ ဘာလက်ခဏာမှမပွလို့ တောျရုံမသိကွတာမြားတယျ၊အဲဒါကွောငျ့ပဲ အသကျ(၄၀)ကြောျတာနဲ့ နှစျစဉျ သှေးစစျသငျ့တာဖွစျပါတယျ။ သှေးစစျတဲ့အခါမှ အဖွထှေကျလာတယျ။ မွနျမာနိုငျငံမှာ ရှိတဲ့ လူအမြားစု(ရဝရာခိုငျနှုနျး)ဟာ အသကျ(၆၀)ကြောျတာနဲ့ သှေးတှငျး ကိုလကျစတော မြားနလေေ့ရှိတယျ။ ဒါဟာ စားသောကျနထေိုငျမှုပုံစံကွောငျ့ ဖွစျပါတယျ။

သှေးတှငျးအဆီစစျတာကို fasting lipid profile ခေါျတယျ။ စစျတဲ့အခါ အနညျးဆုံး ၉-၁၂နာရီ အစာမစားပဲစစျရတယျ။ အစားအသောကျ၊ အခြိုရညျ ဘာမှမသောကျရပါ။ ရတေော့ သောကျလို့ရပါတယျ။ ည ၁ဝနာရီနောကျပိုငျး ဘာမှမစားပဲ မနကျစောစော စစျရတယျ။ စစျတဲ့အခါ အဆီအမြိုးအစားလေးမြိုးကို စစျပါတယျ။ total cholesterol , LDL , HDL , triglyceride စတဲ့ အဆီတှေ ပါဝငျတယျ။ အဆီပမာဏပေါျမူတညျပွီး ဆေးပေးလေ့ရှိပါတယျ။ သိပျမဆိုးတဲ့သူတှမှော နထေိုငျစားသာကျပုံပွောငျးလဲရုံနဲ့ရတယျ။

လူတှနေေ့စဉျစားသုံးနတေဲ့ အဆီတှကေို ခှဲခွားလိုကျရငျ ယဘေုယသြုံးမြိုးပဲရှိတယျ။ (၁)unsaturated fat (၂)saturated fat (၃) trans fat တို့ဖွစျပါတယျ။ အဆီတိုငျး မကောငျးတာ မဟုတျပါ။ unsaturated fat(မပွညျ့ဝဆီ)တှကေ ခန်ဓာကိုယျအတှကျကောငျးတယျ။ သှေးတှငျးကိုလကျစတောကို ကဆြငျးစပွေီး နှလုံး၊လဖွေတျဖွစျနိုငျခြေ ကဆြငျးစတေယျ။ saturated fat(ပွညျ့ဝဆီ) ကတော့ လူတှစေားသုံးဖို့မသငျ့တောျဘူး။ သှေးတှငျးကိုလကျစတော မြားစပွေီး ကနြျးမာရေးကိုထိခိုကျစတေယျ။ trans fat ဆိုတာ မကောငျးတဲ့အဆီတမြိုးပဲ။ သီးနှံဆီတှကေို ဓာတုနညျးနဲ့ အခဲပုံစံပွောငျးလဲထားတာကို trans fat ခေါျတယျ။ တနညျးအားဖွငျ့ ဟိုကျဒရိုဂငြျထညျ့လိုကျတာပါပဲ။ဒီလိုလုပျခွငျးအားဖွငျ့ အဆီကခဲသှားတယျ။ အစားအသောကျတှဟော ကွာရှညျခံသှားတယျ။ ကိတျမုနျ့၊ဒိုးနတျ၊ကှတျကီ၊ ဘီစကစျ စတာတှထေဲမှာ ပါလေ့ရှိတယျ။ ဒီနောကျပိုငျး trans fat တမြိုးဖွစျတဲ့ မာဂရြငျးတှကေို ထောပတျနရောမှာ အစားထိုးသုံးလာတယျ။ နောကျပိုငျးမှာ တိရိစ်ဆာနျဆီတှကေပါ ထုတျလာတယျ။ ဘယျကပဲထုတျထုတျ trans fat မှနျသမြှ ခန်ဓာကိုယျအတှကျ အကြိုးမပွုပါ။

Trans fat ဆိုရငျ အမြားစုက Transformed fat လို့ထငျကွတယျ။ မမှနျပါ။ trans ဆိုတာ လကျတငျစကားက လာတယျ။ ဟိုကျဒရိုဂငြျအကျတမျတှေ (across)ကနျ့လနျ့ဖွတျဆကျသှယျထားလို့ trans ဆိုပွီး သုံးတာဖွစျတယျ။ အမရေိကနျလူမြိုးတှဟော trans fat 5.8 grams လောကျ နေ့စဉျ စားသုံးကွတယျ။ အစားအသောကျထဲမှာ trans fat မြားရငျ မကောငျးတဲ့ကိုလကျစတော (LDL)က မွငျ့တကျလာတယျ။ နောကျဆကျတှဲဆိုးကြိုးတှဆေကျဖွစျတယျ။ ပိုဆိုးတာက LDLကို မြားစပွေီး HDLကို နညျးစတောမို့ နှလုံးဖွစျနိုငျခြအေလှနျမွငျ့တကျလာတာ ဖွစျတယျ။ နောကျပိုငျးလေ့လာမှုတှအေရ trans fatတှဟော ပွညျ့ဝဆီတှထေကျဆိုးကြိုးပိုပေးနိုငျတာ သိလာရတယျ။ ပွညျ့ဝဆီသဘောက LDL ကိုမြားစရေုံသာ ရှိတယျ။ trans fatတှကေတြော့ LDLကို မြားစရေုံမက HDLကိုပါ လြှော့နညျးစလေို့ ဆိုးကြိုးပိုပေးနိုငျတယျ။ ဒါတငျမက အယျဇိုငျးမားရောဂါ၊ ကငျဆာ၊အဝလှနျ၊ ဆီးခြို၊စိတျကရြောဂါတှပေါ ဆကျဖွစျနိုငျတယျ။ နိုငျငံခွားတိုငျးပွညျတှမှော trans fat 0.5g အောကျ စားသငျ့တယျဆိုတဲ့ အယူဆမြိုးရှိပါတယျ။

သှေးတှငျးအဆီဓာတျမြားလာရငျ ဘာလုပျမလဲ

(၁)လေ့ကငြ့ျခနျး ပုံမှနျလုပျသငျ့တယျ
တရကျကို အနညျးဆုံး နာရီဝကျလမျးလြှောကျပါ။ နေ့စဉျ ပုံမှနျလုပျခွငျးအားဖွငျ့ သုံးလအတှငျး သှေးတှငိးအဆီဓာတျဟာ ၁၀-၂၀ ရာခိုငျနှုနျးထိ ကဆြငျးစတေယျ။ဝိတျတကျရငျ ခသြငျ့တယျ။ သှေးတိုး၊ဆီးခြိုသမားတှေ ပိုဂရုစိုကျပါ။ ကိုလကျစတောမြားရငျ မပေါ့ပါနဲ့။ ဆရာဝနျနဲ့ပွပါ။

(၂)အဆီ၊အသားလြှော့စားပါ
နီတဲ့အသား၊ကလီစာ၊ကွကျဥနှစျစတာတှကေ ကိုလကျစတောမြားစတေယျ။အသား၊ငါး ၄-အောငျစထကျ ပိုမစားသငျ့ပါ။ အထူးသဖွငျ့ နီတဲ့အသားဖွစျတယျ။ အဲထဲမှာ ပွညျ့ဝဆီအပွငျ သံဓာတျတမြိုးဖွစိတဲ့ heme ဆိုတာပါတယျ။ သူက ဆီးခြိုနဲ့ အူမကွီးကငျဆာကို ဖွစျစတေယျ။ ထောပတျ၊စားအုနျးဆီ ၊ပွနျကွောဆီ လုံးဝရှောငျပါ။ မုနျ့တီ၊ဆီထမငျး၊အကွောျ မစားသငျ့ပါ။ အဆီ ထမငျးစားဇှနျးတဇှနျးမှာ ကယျလိုရီ (၁၀၀)လောကျပါလို့ ဝျိတျတကျနိုငျတယျ။

(၃)အသီးအနှံ၊အစေ့အဆနျ မြားမြားစားပါ
အသားနရောမှာ ပရိုတငျးဓာတျပွညျ့ဝတဲ့ ပဲသီး၊ပဲတောငျ့ရှညျ၊ပဲပုပျ စတာတှစေားသငျ့တယျ။ပဲတောငျ့ရှညျက မကောငျးတဲ့ ကိုလကျစတောကစြပွေီးသှေးတှငျးသကွားဓာတျကို ထိနျးပေးတယိ။ အခှံမာသီး၊ အစေ့အဆနျတှကေ မကောငျးတဲ့ LDL ကိုလကျစတော ကစြတေယျ။ဒါပမေယျ့ အစေ့အဆနျတှကေို တစျအောငျစထကျ ပိုမစားသငျ့ပါ။ အစေ့တစျအောငျစမှာ ကယျလိုရီ ၁၅၀ ကြောျလောကျရှိတယျ။ ကယျလိုရီမြားလို့ဝလာတတျတယျ။